Rząd planuje rozbudowę Portalu Danych o obrocie Mieszkaniami, który od 2027 r. będzie prezentował ceny mieszkań, informacje o opóźnieniach realizowanych inwestycji deweloperskich, oraz karach nakładanych na deweloperów. System będzie również informował o nierzetelnych firmach i ostrzegał przed podejmowaniem z nimi współpracy. Nowe regulacje mają zwiększyć transparentność rynku nieruchomości i lepiej chronić potencjalnych kupców.
Portalu DOM od przyszłego roku ma zapewniać bezpłatny dostęp do informacji o rzeczywistych cenach mieszkań oraz danych dotyczących inwestycji deweloperskich, takich jak opóźnienia w realizacji czy nałożone kary.
Chodzi o zabezpieczenie interesów kupujących, m.in. obowiązek bardziej szczegółowego przedstawiania ofert, zakaz zmiany ceny po zawarciu umowy, a także surowsze procedury odbioru mieszkań. Portal będzie również zbierał informacje o deweloperach, obejmujące np. postępowania sądowe, czy decyzje organów nadzoru budowlanego.
Nowe przepisy dotyczące mieszkań wchodzą w życie
Portal DOM ma ruszyć 2 kwietnia 2027 r. Z opublikowanego 11 maja w Rządowym Centrum Legislacji projektu nowelizacji wynika, że w Portalu DOM mają pojawić się informacje dotyczące opóźnień w realizacji inwestycji deweloperskich, jak również kar nakładanych na deweloperów.
Projekt dotyczy zmian w ustawie o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (UD361). Ministerstwo Rozwoju i Technologii wyjaśnia, że nowe przepisy stworzą podstawę do rozszerzenia działania portalu, który gromadzi dane o cenach transakcyjnych na rynku nieruchomości.
Resort podkreśla, że nowe rozwiązanie ma ułatwić Polakom porównywanie ofert mieszkań i domów, a tym samym wybór najkorzystniejszej propozycji. Portal umożliwi filtrowanie danych według różnych kryteriów, takich jak lokalizacja, rodzaj rynku, liczba pokoi czy metraż, dzięki czemu użytkownicy będą mogli szybciej znaleźć oferty odpowiadające ich potrzebom.
Projekt nowych przepisów zakłada większą ochronę dla kupujących nieruchomości. Deweloperzy będą musieli publikować szczegółowe informacje o inwestycjach, m.in. adres, rzuty mieszkań i powierzchnie lokali, a wizualizacje wyraźnie oznaczać jako poglądowe.
Nowe regulacje wprowadzą także zakaz podnoszenia ceny nieruchomości po podpisaniu umowy, dzięki czemu kupujący zyskają gwarancję stałej ceny.
Zmiany obejmą także procedurę odbioru lokalu i zgłaszania usterek. Nabywca będzie mógł przesłać protokół odbioru wraz z listą wad drogą elektroniczną lub pocztą, co umożliwi dołączenie opinii specjalistów technicznych. Obecność dewelopera, lub jego przedstawiciela podczas odbioru stanie się obowiązkowa, a zgłoszone usterki będą musiały zostać usunięte w ustawowo określonych terminach.
Jeżeli deweloper nie naprawi zgłoszonych wad, a kupujący nie podpisze umowy przenoszącej własność nieruchomości, firma będzie zobowiązana do zwrotu opłaty rezerwacyjnej. Co więcej, jej wysokość ma zostać zwracana nawet czterokrotnie, a nie jak obecnie podwójnie.
